Jesteś tutaj

Camponotus (C.) ligniperda

Portret użytkownika radiss
Podrodzina: 
Formicinae
Rodzaj: 
Camponotus
Królowa: 
Wielkośc ok 18 mm.Tułów ciemnobordowy do brunatnego. Głowa, odwłok czarne.Początek odwłoka brunatny.
Samiec: 
Całkowicie czarny.
Robotnice: 
Wielkość 6-14mm. Ubarwienie jak u królowej.
Wielkość kolonii: 
Do kilkunastu tysięcy.
Pokarm: 
Spadź, owady.
Hibernacja: 
Wymaga zimowej hibernacji.
Szerszy opis: 

Złapaną królową po rójce należy umieścić w probówce urządzonej wg kroku pierwszego. Królowa powinna szybko złożyć jajeczka, jednak rozwój od jaja do robotnicy może potrwać około 4 miesięcy, dlatego należy uzbroić się w cierpliwość. Królowa może być podkarmiana, jednak nie jest to wymagane, ponieważ pierwsze robotnice wychowuje ona klasztornie. Niestety, potrafi ona też zjadać potomstwo w różnych fazach rozwoju – gdy tak się dzieje, należy rozpocząć dokarmianie. Po pojawieniu się pierwszych robotnic trzeba udostępnić im arenę - gdy zostawi się robotnice zamknięte w probówce będą one kopać w wacie w poszukiwaniu jedzenia oraz wyjścia na powierzchnię. Gatunek ten, hodowany w formikarium, ma tendencję do popadania w długie stagnacje. Wówczas zalecane jest przezimowane kolonii. Gdy mrówki zaczynają pożerać larwy, należy rozpocząć hibernację. Po zimowaniu królowa obficie czerwi i po pojawieniu się pierwszych larw kolonia jest bardzo aktywna. Mrówka ta jest największą mrówką polską i europejską o bardzo wyraźnym polimorfizmie, a także polietyzmie kastowym. Pierwsze robotnice major pojawiają się gdy kolonia osiągnie ponad 50 robotnic. Zachowaniem przypominają one jednak magazynierów pokarmu, gdyż oprócz spożywania i wymieniania się pokarmem nie robią właściwie nic. W większych koloniach pełnią funkcje obronne. Robotnice media zajmują się przede wszystkim zbieraniem pokarmu, zaś robotnice minor opiekują się potomstwem, pomagając czasem przy gromadzeniu pożywienia. Między tymi kastami występują kasty pośrednie oraz mieszane. Zamieszkuje na pogórzu oraz nizinach w lasach, jednak można spotkać ją również na terenach otwartych, porośniętych krzewami lub pojedynczymi drzewami. Jest dendrofilem - w lasach swoje gniazda zakłada w próchniejących pniach lub pniach stojących drzew, pod korzeniami drzew, w kępach traw, mchów lub pod kamieniami. Gniazda budowane w drewnie mają bardzo charakterystyczną, koncentryczną strukturę. Spowodowane jest to faktem, że mrówka ta chętnie drąży w miękkim, wiosennym drewnie, ale oszczędza twardsze drewno produkowane przez drzewo latem. Mrówka ta jest bardzo agresywna, często atakuje kolonie innych gatunków mrówek z podrodziny Formicinae. Kolonie osiągają 10 tys. osobników. Gatunek ten jest wszystkożerny, nie pogardzi żadnym pokarmem, który się mu poda.


Czy Camponotus ligniperda są łatwym gatunkiem do hodowli?

Camponotusy należą już do trochę trudniejszych gatunków hodowlanych, zwłaszcza kiedy zaczynamy od samej królowej lub niewielkiej kolonii. Kolonia w początkowym okresie swego istnienia rozwija się bardzo powoli. Musimy mrówkom zapewnić dobre i stałe warunki i uzbroić się w cierpliwość.

Dlaczego mając królową wychowującą kolonie klasztornie, trzeba być cierpliwym??

Odpowiedź jest prosta, młoda kolonia rozwija się dość wolno (np. w niektórych przypadkach pierwsze robo wylęgły się dopiero po pół roku), zwykle później następuje lekki bum wylęgnięć, a następnie czasowa stagnacja, w czasie której kolonie najlepiej przezimować.

Czy Camponotus ligniperda będzie się dobrze czuł w formi drzewnym, korkowym?

Tak gdyż gniazduje w próchniejącym drewnie oraz w ziemi pomiędzy korzeniami lub pod kamieniami (jest dendrofilem).

Jak duże są robotnice Camponotus ligniperda i jak liczna może być kolonia??

Camponotus ligniperda jest to jeden z największych gatunków występujących w Polsce, robotnice mają około półtora centymetra. Kolonie są dość spore, jak na polskie warunki.

Co to znaczy, że Camponotus ligniperda mają kasty?

Oznacza to, że jest widoczny podział zadań dla robotnic np. mrówki z największymi głowami - funkcja obronna, zbieranie pokarmu, robotnice małe- opieka nad potomstwem, powiększanie gniazda (to tylko przykłady)

Rójka - jak na nią trafić?

Na skraju lasu mieszanego znalazłem drzewo z kolonią gmachówek. W tym drzewie na wysokości około 0,9 m są dwa otwory - wyjścia z gniazda. Zazwyczaj rzadko chodzą tędy robotnice i prawdopodobnie kolonia żeruje w koronie drzewa. Natomiast w maju pomału gromadzą się tam żołnierze. Mrówki zaczynają się zbierać już na tydzień, dwa przed rójką. W ciągu dnia przebywają w głębi gniazda a gdy jest już ciemno robotnice przebywają wokół otworu. W nocy gdy poświeci się na nie latarką chowają się wgłąb gniazda. Rójka zaczyna się po 15:00 natomiast królowych najlepiej szukać po 20:00. Jeśli chodzi o pogodę to w czasie rójki jest bezwietrznie, ciemno słychać żaby, świerszcze. Bezpośrednio dzień przed rójką w roku 2015 nie było deszczu. Rójki trwają około 2/3 noce. W dzień o dziwo żadnej królowej nie widziałem choć o północy wiele ich jeszcze biegało. Królowe widywałem jedynie na ziemi. Jeśli zauważycie rójkę to nie świećcie latarką zbyt długo na królowe bo się pochowają. Złapane królowe można wkładać do jednego pojemnika - nie pogryzą się na 100%.

Gniazdo C. ligniperda - jak je znaleźć?

Przede wszystkim, moim zdaniem, nie da się tych mrówek znaleźć kierując się w stronę miejsc występowania określonych gatunków drzew czy innej roślinności. Trzeba po prostu dużo chodzić po lesie. problemem jest to, że mrówki te prowadzą skryty tryb życia. Często w nocy obserwowałem większą aktywność mrówek na zewnątrz mrowiska. Kiedyś około godziny 12:00 szedłem z rowerem w lecie i niechcący osunąłem ziemię, w wyniku czego na wierzch wyszły korzenie starego pniaka, po ściętym drzewie, a tam ukazała się dojrzała płciowo kolonia. Wcześinej nie zauważyłem tam ani jednej robotnicy a tu taka niespodzianka.

Miejsca jakie wybierają C. ligniperda na założenie gniazda"

1. Ziemia - mrówki te wcale nie żyją tylko w drewnie. Wiele jest małych, młodych kolonii gniazdujących w ziemi. C. ligniperda nie budują kopców, widoczna część gniazda to często jedna lub kilka dziur z rozsypanym urobkiem dookoła. Często takie gniazda są połączone wydeptanymi lub wygryzionymi w trawie lub mchu szlakami komunikacyjnymi, których długość dochodzi nawet do 5 metrów, np. z pobliskimi drzewami gdzie robotnice zdobywają pokarm.

2. Pruchniejący pniak; jego korzenie - można spotkać spore, dojrzałe płciowo kolonie w starych pniach czy korzeniach po wyciętych drzewach. Mrówki wygryzają komory i korytarze gniazda w starych miękkich korzeniach dzięki czemu można łatwo odłowić poczwarki a nawet spotkać królową.

3. Korzenie żywego drzewa - w takim przypadku szlaki komunikacyjne biegną wzdłuż pnia, do korony drzewa. W ciągu dnia szlaki te są wykorzystywane przez nieliczne robotnice - w nocy ruch jest większy.

Tempo wychowu pierwszego pokolenia w sposób klasztorny

Numer kolonii

Pojawienie się pierwszych jaj

Pierwsze pokolenie-data

Pierwsze pokolenie-ilość

Ilość dni od pierwszych jaj do imagines

1

27.05.2016

30.07.2016

7

64

2

26.05.2016

28.07.2016

8

63

3

27.05.2016

30.07.2016

9

64

4

27.05.2016

29.07.2016

7

63

5

27.05.2016

29.07.2016

8

63

6

27.05.2016

29.07.2016

6

63

7

28.05.2016

29.07.2016

9

62

8

27.05.2016

29.07.2016

12

63

9

27.05.2016

30.07.2016

7

64

10

27.05.2016

29.07.2016

9

63

11

27.05.2016

29.07.2016

9

63

12

28.05.2016

3.08.2016

1

67

13

27.05.2016

29.07.2016

8

63

14

26.05.2016

28.07.2016

7

63

15

27.05.2016

29.07.2016

9

63

Wszystkie powyżej opisane królowe zostały złapane 22.05.2016 przez Rafała(strapon)Bogdana


Opracowali:
Ada Frankowska (elendarka)
Adam Lengenfeld (kaszna)
Zdjęcia Paweł Syktus (pawelllQwE)

Uzupełnili 04.08.2016

Rafał(strapon)Bogdan
Adam(Le Pakul)Pakulski